AgroNutri Monitor: meerprijs duurzaamheidskeurmerk dekt extra kosten vaak niet

Dat melden Wageningen Social & Economic Research en agrarisch onderzoeksbureau Geelen Consultancy. Zij voeren de AgroNutri Monitor 2026 uit in opdracht van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) en het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN). ‘Inmiddels hebben meer dan 1.000 boeren deelgenomen’, aldus de onderzoekers. ‘Om goede uitspraken per deelsector te kunnen doen, wordt gestreefd naar deelname van minimaal 1.500 boeren.’

Prijsvorming en verduurzaming

De AgroNutri Monitor onderzoekt hoe boeren de prijsvorming en verduurzaming in de keten ervaren, of zij voldoende worden beloond voor hun inspanningen en in hoeverre marges eerlijk zijn verdeeld. ‘Daarnaast brengt het onderzoek in kaart wat boeren nodig hebben om (over) te stappen op duurzaamheidskeurmerken’, vervolgen de onderzoekers.

Gericht aanpakken

De uitkomsten moeten de Autoriteit Consument & Markt (ACM) en het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) een onderbouwde basis bieden om knelpunten rond prijsvorming en verduurzaming gericht aan te pakken. Het onderzoek wordt breed ondersteund door agrarische belangenorganisaties, die het belang van goede en representatieve input vanuit de sector onderschrijven.

Prijs belangrijker

Aan boeren die werken met een Nederlands duurzaamheidskeurmerk, maar aangeven dat de meerprijs de extra kosten niet volledig dekt, is gevraagd wat daarvoor volgens hen de belangrijkste reden is. Een groot deel van deze groep wijst daarbij op het gedrag van de consument. Bijna vier op de tien ondernemers geven aan dat prijs voor de consument belangrijker is dan duurzaamheid.

Gebrek aan waardering

Daarnaast noemt een deel van de respondenten een gebrek aan waardering voor het keurmerk, zowel vanuit consumenten als vanuit afnemers. Ook de onderhandelingspositie van afnemers wordt regelmatig genoemd: volgens een deel van de ondernemers gebruiken afnemers hun positie om slechts een deel van de extra kosten te vergoeden.

Financiële prikkels belangrijk

Ook boeren die momenteel nog geen Nederlands duurzaamheidskeurmerk voeren, zijn bevraagd. Financiële randvoorwaarden spelen daarbij een belangrijke rol. Meer dan de helft van deze groep geeft aan dat een vergoeding voor extra kosten of hogere opbrengstprijzen hen het meest zou helpen bij een overstap naar productie onder een keurmerk.

Vergoeding tijdens overgang

Daarnaast worden onder meer een extra vergoeding tijdens een overgangsperiode, bijdragen in certificerings- en controlekosten, rentekorting van de bank en meer afnamezekerheid via langere contracten relatief vaak genoemd. Deze uitkomsten laten zien dat de bereidheid om te verduurzamen bij veel ondernemers aanwezig is, maar dat financiële zekerheid en duidelijke afspraken in de keten daarbij essentieel zijn.

Nog deelname mogelijk

De AgroNutri Monitor richt zich op meerdere sectoren binnen de landbouw, waaronder: melkveehouderij, varkenshouderij (vleesvarkens en/of zeugen), aardappelteelt (tafel- en fritesaardappelen) en vollegrondsgroenten (met name sperziebonen, rode kool en wortelen).

Minimaal 1.500 boeren

Om betrouwbare uitspraken per sector te kunnen doen, is deelname van minimaal 1.500 boeren en tuinders nodig, meldt Geelen. Deelname staat nog open zolang de vragenlijst openstaat. Om de respons verder te vergroten, zijn op donderdag 8 januari nog enkele duizenden boeren opnieuw benaderd met het verzoek om deel te nemen aan de AgroNutri Monitor. De vragenlijst is kort (5–10 minuten) en deelname is volledig anoniem. Aan het einde van de vragenlijst kunnen deelnemers aangeven of zij het eindrapport willen ontvangen.

Deelnemen kan hier.