Winnaars beste boerderijzuivel van Nederland bekend

Op 12 maart zijn in Fort Wierickerschans in Bodegraven (ZH) de winnaars bekendgemaakt van de jaarlijkse Cum Laude Awards, een initiatief van de Bond van Boerderijzuivelbereiders (BBZ). Het ging er in deze tiende editie weer om wie de beste eigengemaakte kaas en andere zuivelproducten heeft geproduceerd. Wel 47 keurmeesters beoordeelden 299 zuivelproducten: yoghurt, hangop, karnemelk, boter, kwark en kefir. Ook de zachte kazen witschimmel, blauwschimmel en roodbacterie werden aan een keuring onderworpen. Daarnaast keurden ze 403 kazen, waaronder rauwmelks ‘boerenkazen’, het merk ‘kazen van de boerderij’ en kaas van zuivelbereiders die vaak melk van elders gebruiken.

Gouden melkbus

Marije van der Poel produceert zelf op haar boerderij aan de rand van de Kagerplassen (ZH) bekroonde boerenkaas van eigen koeien. Daarnaast is ze als bestuurslid van de BBZ betrokken bij de organisatie van de award. Van der Poel: „de keurmeesters beoordeelden twee dagen lang de producten op smaak, geur, textuur en kwaliteit. Voor iedere categorie worden winnaars aangewezen in brons, zilver, goud of platinum, dus er zijn veel prijzen. Ook zijn twee hoofdprijzen, één voor de allerbeste kaas en één voor het allerbeste zuivelproduct.”

„De uitreikingsavond was een groot spektakel, met ongeveer 500 bezoekers. Daar kozen onze hoofdsponsoren, of prominenten, uit de door de keurmeesters voorgeselecteerde toppers de twee topwinnaars. Deze mogen een jaar lang de titel ‘Den Besten Cum Laude Award’ voeren, oftewel de Gouden Melkbus met de Grote Oren. Die trofee is bedacht door onze reclameman”, verklaart Van der Poel nader.

Ze vervolgt: „er zijn dus een hele reeks winnaars, maar er zijn maar twee gouden melkbussen voor de topwinnaars. Dat is geworden kaasboerderij Schellach uit Middelburg (ZL). Die had de beste karnemelk en heeft daarmee de gouden melkbus gewonnen voor het lekkerste zuivelproduct van Nederland. Zij maken al 42 jaar karnemelk, en hebben unaniem gewonnen bij de prominentenkeuring. Ze stond echt trillend op het podium, wat een ontlading.”

Beste kaas

„Van de kazen is de gouden melkbus gewonnen door zuivelboerderij Noordam CV uit Hellouw (GD), zij hadden deze prijs twee jaar geleden ook al gewonnen. Ze hebben de lekkerste jongbelegen en oude kaas van de boerderij in Nederland. Yvonne Noordam: „het is echt een teamprestatie binnen ons familiebedrijf om tot een mooi product te komen. We zijn er al in 1990 mee begonnen, we hebben inmiddels al heel wat ervaring. Vandaag hebben we alweer de kaas gemaakt die we inzenden voor de Cum Laude Awards 2027, want die moet een jaar op de plank rijpen.”

Noordam over haar kazen: „onze oude kaas is een romige kaas met een volle smaak en een prachtig rijpingskristal. We proberen de kwaliteit constant hoog te houden. Dit begint al bij goed voer van eigen teelt voor onze 500 koeien. Dit is elke dag een uitdaging, zowel in de stal en in de kaasmakerij, want je hebt alle omstandigheden niet altijd in de hand, zoals het weer. En het blijft natuurlijk een ambachtelijk product.”

Spanning te snijden

Van der Poel, die zelf meermaals platina won met kazen, spreekt uit eigen ervaring: „deelname is echt heel spannend. Want je levert je product in, maar dan is je kaas natuurlijk nog niet doorgesneden. Je controleert wel de batch, een broertje of zusje van die kaas van die dag, maar toch weet je niet hoe die kaas eruitziet vanbinnen, en hoe bijvoorbeeld de oogjes zijn verdeeld.”

„Van de spanning die deelnemers ervaren zijn voorbeelden genoeg. Abdij Koningshoeven in Berkel-Enschot (NB) won alweer, deze keer met een jong belegen koekaas in de categorie zuivelbereider, ze produceren ook geitenkaas. In het klooster hebben ze zo veel rust en tijd om een goed product neer te zetten, maar zelfs zij vonden het spannend. Van tevoren vroegen ze de organisatie al welk product ze dit jaar zouden insturen, maar daar gaan wij niet over. De monniken waren ook gespannen over de uitslag en stuurden de organisatie appjes als: ‘heeft het wel zin dat we op de uitreiking komen?’ en ‘kunnen jullie écht niks zeggen?’. De trappisten zijn bloedfanatiek en ieder jaar proberen ze het weer!”, verhaalt Van der Poel.

„Wij als organisatie hebben maar één doel met deze jaarlijkse wedstrijd, en dat is dat er zoveel mogelijk zuivel gemaakt op de boerderij verkocht wordt. En producenten ervaren de Cum Laude Awards als een stuk waardering voor het getoonde vakmanschap, het betekent veel voor hen en ze leven en werken er enorm naar toe. Vanaf 21 maart zijn de winnende producten te koop bij alle verkooppunten als ‘excellente kaas en zuivel, gemaakt op de boerderij’, en kan iedereen ervan genieten”, aldus Van der Poel.